Foto: Didriks · CC BY 2.0 · Flickr
Linnen of katoen: het verschil
Linnen theedoeken, ook wel glazendoeken genoemd, drogen glazen en bestek streeploos af en geven nauwelijks pluis af — een linnen vezel is gladder en steviger dan een katoenvezel, waardoor er minder losse vezeltjes achterblijven op glas en zilverwerk. Linnen droogt bovendien sneller dan katoen, wat prettig is als u meerdere keren per dag een doek gebruikt en niet steeds op een droge doek wilt wachten.
Katoen neemt juist meer vocht op per doek en is daardoor praktischer voor de dagelijkse afwas van pannen, borden en het aanrecht. Een dikkere, badstofachtige katoenen doek kan aanzienlijk meer water opnemen voordat hij doorweekt raakt, wat handig is bij grote afwasrondes.
Er bestaan ook gemengde theedoeken van linnen én katoen door elkaar geweven. Deze combinatie is bedoeld om het beste van beide te bieden: een hogere absorptie dan puur linnen, met minder pluis dan puur katoen, en wordt daarom vaak aangeprezen als een allroundoplossing voor zowel glaswerk als gewoon serviesgoed.
Wanneer kiest u welke doek
Voor glaswerk, karaffen en bestek is een linnen doek de logische keuze: geen strepen, geen pluisjes op het glas, en een doek die snel weer droog en bruikbaar is. Voor pannen, borden en aanrecht is een dikkere katoenen doek prettiger, omdat die meer vocht in één keer opneemt zonder dat u tussendoor van doek hoeft te wisselen.
Veel huishoudens werken daarom met twee sets: een linnen set specifiek voor glaswerk, bewaard in een aparte lade zodat de doeken niet vermengd raken met de vettere keukendoeken, en een katoenen set voor de rest van de afwas en het schoonmaken van het aanrecht.
Waar komt het linnen vandaan
Vlas, de grondstof voor linnen, groeit vooral in West-Europa: Frankrijk en België zijn samen goed voor het grootste deel van de wereldwijde vlasteelt, ruim 80 procent van de productie. Vlas heeft ten opzichte van katoen een relatief lage ecologische voetafdruk, omdat het gewas weinig kunstmatige irrigatie nodig heeft en goed gedijt op het regenachtige Noord-Europese klimaat.
Theedoeken die worden verkocht als 'Europees linnen' of 'Belgisch linnen' zijn doorgaans geweven van vlas dat dicht bij de weverij is geteeld, wat de afstand tussen teelt en verwerking beperkt. Let bij twijfel over de herkomst op een vermelding van het land van teelt op het etiket of de productpagina — 'linnen' alleen zegt niets over waar het vlas vandaan komt.
Kwaliteit herkennen
Gewicht en weving
Een theedoek van goede kwaliteit voelt stevig aan en heeft een dichte weving; houd de doek tegen het licht — bij een lossere weving ziet u duidelijk kleine gaatjes tussen de draden, wat op een dunnere, minder duurzame kwaliteit wijst.
Certificering
Biologisch katoen met een GOTS-certificaat garandeert dat het gewas zonder synthetische bestrijdingsmiddelen is geteeld en dat er bij het weven en verven geen schadelijke chemische stoffen zijn gebruikt, wat ook relevant is als u de doek gebruikt om droge handen of etenswaren mee af te nemen.
Afwerking
Een dubbel gestikte zoom voorkomt rafelen na veelvuldig wassen, en een lus om de doek op te hangen is een klein detail dat aangeeft dat er zorg is besteed aan de afwerking van het product.
Onderhoud en levensduur
Was theedoeken op 60 graden om bacteriën goed te doden, zeker als u ze ook gebruikt om aanrecht, handen of etenswaren mee af te drogen. Een lagere wastemperatuur reinigt de doek weliswaar oppervlakkig, maar doodt niet alle bacteriën die zich in de vezels kunnen ophopen na dagelijks gebruik.
Vervang een doek zodra hij merkbaar dunner wordt of een muffe geur behoudt ook na het wassen — vanaf dat punt neemt de absorptie merkbaar af en blijft de doek langer vochtig liggen, wat bacteriegroei juist bevordert. Combineer de kleur en het patroon van uw theedoeken met andere keukentextiel zoals pannenlappen voor een verzorgd, op elkaar afgestemd geheel op het aanrecht.
Hoeveel theedoeken heeft u nodig
Voor een gemiddeld huishouden is een set van vijf tot acht theedoeken voldoende om steeds een droge doek achter de hand te hebben terwijl de rest in de was zit. Kookt u vaak of heeft u een groter gezin, dan is een grotere voorraad praktischer, zodat u niet halverwege de week al zonder droge doek komt te zitten.
Standaardmaat en het verschil met een keukendoek
Een theedoek heeft doorgaans een formaat van 50 bij 70 centimeter; sommige merken verkopen ook een vierkante variant van 65 bij 65 centimeter of een extra grote uitvoering voor wie liever met één grote doek werkt in plaats van meerdere kleine. Een theedoek is dunner en gladder geweven dan een keukendoek, die meer op een handdoek lijkt en bedoeld is om handen aan af te drogen in plaats van serviesgoed.
Gebruik een theedoek daarom niet structureel als handdoek bij het aanrecht: de gladde weving die glaswerk streeploos droogt, neemt vocht van vettige of natte handen minder goed op dan de dikkere, badstofachtige structuur van een keukendoek. Hang beide doeken apart op, bijvoorbeeld een theedoek aan een haakje bij de kastjes en een keukendoek dichter bij de kraan, zodat u niet per ongeluk de verkeerde doek grijpt. Berg de reservedoeken bij voorkeur op in een lade of mand op het aanrecht, in de buurt van kruidenpotten of ander veelgebruikt keukengerei, zodat u tijdens het koken snel een droge doek bij de hand heeft.
