Tafellamp kiezen voor een leeshoek: lichtsterkte, hoogte en plaatsing

Hoeveel licht heeft u nodig om comfortabel te lezen

Voor prettig leescomfort volstaat een tafellamp van ongeveer 400 tot 600 lumen; meer licht dan dat leidt eerder tot verblinding en vermoeide ogen dan tot beter zicht. Een lamp met een lagere lichtstroom werkt vaak nog steeds prima zolang die dicht genoeg bij het boek staat, terwijl een sterke lamp op grotere afstand juist tekortschiet. Kijk bij het kopen dus niet alleen naar het wattage, maar naar de lumenwaarde op de verpakking of productpagina.

Kleurtemperatuur: warm wit voor de avond

Kies voor een leeshoek een lamp met warm wit licht, tussen 2700 en 3000 Kelvin. Dat licht is minder vermoeiend voor de ogen dan koeler, blauwig licht en past bovendien bij een ontspannen plek om te lezen. Een lamp met een instelbare kleurtemperatuur is prettig als u dezelfde hoek overdag ook voor iets anders gebruikt, maar voor puur lezen in de avond is een vaste warme kleur meestal voldoende.

Materiaal en vorm van de lampenkap

Een lampenkap van stof, zoals linnen of katoen, verspreidt het licht zachter dan een kap van metaal of glas, wat prettiger is voor langdurig lezen. Een metalen voet met een stoffen kap combineert stabiliteit met een warme lichtverspreiding en is een veelgebruikte combinatie in leeshoeken. Let bij een lage, brede kap op dat die niet te veel licht naar beneden concentreert, waardoor de rest van de leeshoek juist donker blijft.

De juiste hoogte en plaatsing

Een veelgemaakte fout is een lamp die te hoog, te laag of net iets te ver van de stoel af staat, waardoor er schaduw op de bladzijde valt of het licht recht in de ogen schijnt. Ga zelf zitten met een boek en let op het volgende:

• de onderkant van de kap komt ongeveer op ooghoogte of net iets erboven wanneer u zit
• er valt geen schaduw van uw eigen hoofd of hand op de bladzijde
• de lamp staat dicht genoeg bij de stoel om zonder u uit te rekken bij de schakelaar te kunnen
• het licht schijnt niet rechtstreeks in uw ogen wanneer u opkijkt

Staat de lamp op een bijzettafel, kies dan een tafel die net iets lager is dan de armleuning van de stoel, zodat het licht vanaf een goede hoek op het boek valt.

Vaste lamp of oplaadbare tafellamp

Een lamp met snoer en stopcontact blijft de meest voorkomende keuze voor een vaste leeshoek, maar een oplaadbare tafellamp is handig als u de leesplek regelmatig verplaatst, bijvoorbeeld tussen een stoel binnen en een plek op het balkon. Let bij een oplaadbare lamp op de accuduur op de gebruikte lichtstand: veel modellen halen op de laagste stand tientallen uren, maar op de hoogste stand aanzienlijk minder.

Verhouding tussen lampenkap en voet

Een lampenkap die duidelijk te klein of te groot is voor de voet eronder oogt al snel onevenwichtig, ook als lichtsterkte en kleur wel kloppen. Een vuistregel is dat de kap ongeveer even hoog is als de voet, en in doorsnee iets breder dan het breedste punt van de voet. Staat de lamp op een smalle bijzettafel, kies dan geen extreem brede kap die over de rand van de tafel heen steekt, want dat oogt instabiel, ook als de lamp zelf niet omvalt.

Energieverbruik en levensduur

Een ledlamp in een tafellamp gebruikt aanzienlijk minder stroom dan een ouderwetse gloeilamp of halogeenlamp bij gelijke lichtopbrengst, en gaat bovendien veel langer mee, vaak tienduizenden branduren. Voor een lamp die dagelijks een paar uur aanstaat, zoals een vaste leeslamp, betaalt het prijsverschil met een gloeilamp zich meestal binnen afzienbare tijd terug. Let bij het vervangen van een kapotte lamp op dezelfde fitting en, waar van toepassing, dezelfde dimbare eigenschap als het origineel, zodat de lamp weer naar behoren functioneert.

Combineren met de rest van de kamer

Een leeslamp hoeft niet dezelfde kleurtemperatuur of vorm te hebben als de rest van de verlichting, zolang het geheel niet te verspreid oogt. Meer over het opbouwen van een volledig lichtplan met meerdere lagen leest u in het artikel over sfeerverlichting in de woonkamer. Wilt u liever staand licht dan een tafellamp, dan is een vloerlamp naast de stoel een alternatief; de juiste plaatsing daarvan bespreken we in het artikel over een vloerlamp in de hoek plaatsen.

Twee leeshoeken, twee verschillende lampen

Heeft u meerdere leesplekken in huis, bijvoorbeeld een stoel in de woonkamer en een hoekje in de slaapkamer, dan hoeft u niet overal dezelfde lamp te gebruiken. Een leeshoek die u vooral 's avonds laat gebruikt, in de slaapkamer, is gebaat bij een iets lagere lichtsterkte en een lamp met een dimfunctie, zodat u het licht kunt aanpassen aan hoe moe u al bent. Een leeshoek overdag, bijvoorbeeld bij een raam in de woonkamer, kan juist prima toe met alleen daglicht aangevuld door een lamp die u pas 's middags of 's avonds aanzet. Door per plek opnieuw naar de functie te kijken in plaats van overal dezelfde lamp neer te zetten, voorkomt u dat u een lamp koopt die nergens in huis echt goed past.