Kandelaars kiezen op materiaal: messing, hout, keramiek en glas
Woondecoratie

Kandelaars kiezen op materiaal: messing, hout, keramiek en glas

Foto: James E. Petts · CC BY-SA 2.0 · Openverse (Flickr)

Welk materiaal past bij welke kandelaar

Messing kandelaars passen bij een klassiek of warm interieur en vragen af en toe poetswerk tegen oxidatie, hout oogt landelijk of Scandinavisch en is vrijwel onderhoudsvrij, keramiek geeft een moderne of aardse uitstraling met een breekbaardere rand, en glas werkt licht en transparant maar toont vlekken en kaarsvet het snelst. Geen van de vier is objectief beter; de keuze hangt af van hoeveel onderhoud u wilt doen en welke stijl u al in huis heeft.

Wie kandelaars vooral als sculpturaal object neerzet, zonder ze vaak te gebruiken, kan prima voor keramiek of glas kiezen. Wie kandelaars dagelijks aansteekt, merkt sneller het verschil in slijtvastheid tussen de materialen, vooral rond kaarsvetresten en krassen.

Messing: klassiek, maar met onderhoud

Messing reageert op zuurstof in de lucht, waardoor het oppervlak na verloop van tijd donkerder en doffer wordt; dat is een normaal verouderingsproces en geen defect. Sommige mensen laten die patina juist zitten voor een antieke uitstraling, terwijl anderen de glans liever behouden met regelmatig poetsen.

Maak messing schoon met een zachte, droge doek voor dagelijks stof en gebruik alleen bij hardnekkige vlekken een specifiek messingpoetsmiddel, nooit een schuurspons of agressief schoonmaakmiddel dat de beschermlaag beschadigt. Draag bij het poetsen bij voorkeur een dun laagje op met een zachte doek en poets na met een schone doek, zodat er geen residu achterblijft dat later vlekken geeft.

Hout: rustiek en vrijwel onderhoudsvrij

Houten kandelaars, vaak van acaciahout of eikenhout, hebben een duidelijke nerf die elk exemplaar een eigen tekening geeft, en zijn stevig genoeg om jarenlang mee te gaan zonder speciale verzorging. Een stoffer of licht vochtige doek volstaat voor het onderhoud; vermijd wel langdurig contact met water, omdat hout dan kan gaan werken of verkleuren.

Het enige aandachtspunt bij hout is de afstand tot de vlam: kies een kandelaar met een metalen of glazen kaarshouder ingebouwd in het hout, zodat de vlam niet direct het hout kan schroeien. Voor de juiste afstanden en veiligheidsmarges bij het combineren van meerdere kandelaars leest u het artikel over kaarsen veilig arrangeren.

Keramiek: mat en aards, maar breekbaar

Keramiek heeft een gesloten oppervlak waar vuil nauwelijks in kan trekken, wat het schoonmaken eenvoudig maakt met een vochtige doek en eventueel wat zeep. De keerzijde is de breekbaarheid: vooral op scherpe randen of hoeken kan een stootje al een schilfer of barst veroorzaken, dus til keramieken kandelaars altijd met twee handen op in plaats van ze aan de bovenrand te verplaatsen.

Keramiek is er in mat en glanzend geglazuurd; een matte afwerking oogt zachter en camoufleert stof beter, terwijl een glanzende glazuurlaag meer licht weerkaatst en goed samengaat met metalen accessoires in dezelfde ruimte.

Glas: licht en transparant, maar kwetsbaar voor vlekken

Een glazen kandelaar oogt luchtig en weerkaatst kaarslicht mooi, vooral in combinatie met een spiegel of raam erachter, maar toont vingerafdrukken, stof en opgedroogd kaarsvet sneller dan de andere materialen. Reinig glas met een microvezeldoek en een mild glasreinigingsmiddel, en verwijder kaarsvetresten pas nadat ze volledig zijn uitgehard, zodat u ze in één stuk kunt lostrekken zonder het glas te bekrassen.

Geslepen of gefacetteerd glas verbergt lichte krasjes beter dan glad, egaal glas, wat het een praktischere keuze maakt voor kandelaars die regelmatig verplaatst worden, bijvoorbeeld tussen een eettafel en een dressoir.

Levensduur en wat u ervoor betaalt

Massief messing en massief hout gaan bij normaal gebruik tientallen jaren mee en worden met de tijd vaak mooier door de patina die ontstaat; verchroomd of verguld metaal daarentegen kan na verloop van jaren gaan afbladeren, waardoor de onderliggende kern zichtbaar wordt. Let bij aanschaf op het gewicht: een kandelaar die opvallend licht aanvoelt voor zijn formaat is vaak van dunner, minder duurzaam materiaal.

Keramiek en glas zijn doorgaans het voordeligst in aanschaf, maar hebben door hun breekbaarheid een minder voorspelbare levensduur; een keramieken kandelaar die nooit valt, gaat in principe net zo lang mee als hout of messing. Massief hout en massief messing zitten vaak in een hoger prijssegment dan een verguld of verchroomd exemplaar, maar dat verschil in aanschafprijs verdient zich bij dagelijks gebruik over meerdere jaren vaak terug in minder vervanging.

Materialen combineren in één opstelling

Een messing kandelaar naast een matte keramieken variant werkt goed omdat het contrast tussen glans en mat de aandacht vasthoudt, terwijl twee kandelaars van hetzelfde materiaal maar in verschillende hoogtes juist rust uitstraalt. Vermijd te veel verschillende materialen in één kleine groep; twee, hooguit drie materialen naast elkaar houdt de opstelling overzichtelijk.

De hoogte van de kandelaar bepaalt mede welk materiaal het beste oogt: een hoge, slanke messing kandelaar trekt de blik omhoog en werkt als blikvanger, terwijl een lage, brede keramieken of houten kandelaar juist een stabiele basis vormt. Voor de bijpassende plaatsing op vazen en andere decoratie in dezelfde ruimte, zie het artikel over vazen stylen in de woonkamer.

Kandelaars kiezen voor binnen versus buiten

Op een overdekt terras of balkon houden hout en glas het beste stand tegen wisselende luchtvochtigheid, mits u ze bij langdurige regen naar binnen haalt; onbehandeld hout zonder beschermlaag gaat buiten sneller grijs uitslaan dan binnenshuis. Messing buiten vraagt meer onderhoud dan binnenshuis, omdat vocht en zuurstof samen de oxidatie versnellen, wat bij sommige mensen juist gewenst is voor een verweerde, landelijke uitstraling.

Keramiek is minder geschikt voor buiten in de winter, omdat vocht in kleine haarscheurtjes bij vorst kan uitzetten en het materiaal kan doen barsten. Kies voor een kandelaar die het hele jaar buiten blijft staan bij voorkeur voor glas of een metaal met een beschermende coating, en berg overige materialen in de winter liever op.

Veelgestelde vragen

Wordt messing vanzelf weer glanzend na het poetsen?
Ja, met een specifiek messingpoetsmiddel en een zachte doek verdwijnt de doffe, donkere laag meestal volledig. Bij zwaar verouderd messing kan het een paar poetsbeurten kosten voordat de oorspronkelijke glans weer zichtbaar is.
Welk materiaal is het meest geschikt voor dagelijks gebruik?
Hout en messing zijn het meest slijtvast bij dagelijks aansteken en verplaatsen, omdat ze minder snel beschadigen dan keramiek of glas. Kies bij dagelijks gebruik bovendien voor een kandelaar met een ingebouwde metalen of glazen kaarshouder, zodat kaarsvet zich niet direct op het materiaal vastzet.