Verduisterende gordijnen kiezen: stof, voering en ophangsysteem

Verduisterend of dimout: het verschil

Volledig verduisterende gordijnen houden vrijwel 100 procent van het licht tegen, dimout-gordijnen houden 70 tot 90 procent tegen en laten nog een zachte gloed door. Voor een slaapkamer waar u overdag wilt slapen of gevoelig bent voor vroege ochtendzon is volledige verduistering vaak de betere keuze; voor een woonkamer, waar u niet per se pikdonker wilt zitten, volstaat dimout meestal ruimschoots.

Het verschil zit niet alleen in de stof zelf, maar ook in hoeveel licht er langs de randen van het gordijn naar binnen valt. Zelfs de meest verduisterende stof laat licht door als het gordijn te smal is opgehangen of niet tot de vloer reikt.

Welke stof houdt het meeste licht tegen

Dichtgeweven, zware stoffen zoals velours en velvet houden van nature al veel licht tegen, ook zonder aparte verduisterende laag; de dichte structuur en het gewicht van de stof zorgen daarvoor. Lichtere weefsels zoals linnen of katoen laten juist meer licht door, tenzij ze speciaal zijn behandeld of gecombineerd met een aparte voering.

Er bestaan ook gordijnstoffen met een verduisterende coating aan de achterzijde, waarbij de stof zelf al 100 procent verduisterend is zonder extra voering. Dat scheelt in dikte en gewicht ten opzichte van stof plus losse voering, wat weer prettiger is voor een lichter ophangsysteem zoals een rail.

Voering: losse laag of ingebouwd

Een losse voering is een aparte laag stof aan de achterkant van het gordijn, meestal vastgemaakt met een ritssysteem, en is achteraf te vervangen als u van gordijnstof wisselt. Er bestaan voeringen die zo'n 80 procent verduisteren en voeringen die vrijwel volledig verduisteren; de dichtheid van de voering, niet alleen die van de zichtbare stof, bepaalt uiteindelijk het resultaat.

Naast lichtwering geeft elke voering ook een isolerend effect: hoe dikker de voeringstof, hoe beter het gordijn kou en tocht buiten houdt. Dat maakt een verduisterend gordijn in de winter ook merkbaar op de energierekening, vooral bij oudere kozijnen.

Waarom het ophangsysteem het resultaat maakt of breekt

Een gordijn dat perfect verduisterend materiaal heeft, maar te smal is of aan een enkele roede zonder overlap hangt, laat alsnog een streep licht door aan de zijkanten en bovenkant. Reken voor volledige verduistering op een gordijnbreedte van minstens anderhalf tot twee keer de raambreedte, met een overlap in het midden waar de twee gordijndelen elkaar raken.

Een gordijnrail met een plooiband die tot boven de bovenrand van het raam doorloopt, eventueel met een lichtdichte kap erboven, sluit meer licht uit dan een korte roede die los boven het kozijn hangt. Laat het gordijn tot op de vloer vallen, of net iets eroverheen, in plaats van een paar centimeter erboven; die laatste centimeters zijn precies waar veel ochtendlicht binnenkomt.

Slaapkamer en woonkamer vragen om andere keuzes

In de slaapkamer weegt volledige verduistering meestal zwaarder mee dan de esthetiek, zeker bij een raam op het oosten waar de ochtendzon vroeg naar binnen valt. In de woonkamer is de balans vaak omgekeerd: daar telt de lichtinval overdag mee voor de sfeer, en is een dimout-gordijn met vitrage eronder een prettiger combinatie dan een zware, volledig verduisterende stof.

Wilt u in de woonkamer 's avonds toch een warme, besloten sfeer, dan combineert u de gordijnkeuze met de rest van de verlichting; zie voor die afstemming het artikel over dimbare verlichting in warm wit.

Kleur beïnvloedt ook de verduisterende werking

Een donkere kleur aan de buitenzijde van het gordijn absorbeert meer zonlicht en warmte dan een lichte kleur, wat in de zomer voor extra opwarming van de kamer kan zorgen als het gordijn overdag dicht blijft. Een lichte buitenkant, gecombineerd met een donkere binnenzijde of coating, houdt de kamer koeler terwijl de verduistering aan de binnenkant gewoon intact blijft.

Gordijnen met twee verschillende kleuren aan voor- en achterzijde bestaan speciaal om dit te ondervangen: buiten een lichte, warmtewerende tint, binnen een donkere, verduisterende laag. Dat is vooral relevant voor ramen op het zuiden of westen, waar de zon het grootste deel van de dag op het glas staat.

Maatwerk of confectie: wat scheelt het

Confectiegordijnen in standaardmaten zijn goedkoper en direct leverbaar, maar sluiten minder nauwkeurig aan op de exacte raambreedte, wat juist bij verduistering net dat beetje overlap kan schelen dat licht tegenhoudt. Gordijnen op maat kosten meer, maar worden afgestemd op zowel de raambreedte als de gewenste plooiband, waardoor de overlap en de val tot de vloer precies kloppen.

Bij een raam dat net iets breder of smaller is dan de gangbare standaardmaten, is maatwerk vaak de enige manier om een gordijn zonder lichtstreep langs de rand te krijgen. Voor een raam in een gangbare maat, zoals 120 of 140 centimeter breed, kan confectie met een ruime overlap prima volstaan.

Onderhoud en wasvoorschrift

Velours en velvet met een verduisterende coating zijn meestal niet machinewasbaar en vragen om stomerij of voorzichtig stofzuigen met een borstelmondstuk. Gordijnen met een losse voering zijn vaak wel wasbaar, maar controleer altijd het label van zowel de zichtbare stof als de voering apart, want die twee lagen kunnen een ander wasvoorschrift hebben.

Stof met een gecoate achterzijde verliest bij te heet wassen of te hoog centrifugeren soms een deel van de verduisterende werking, doordat de coating daardoor beschadigt. Was verduisterende gordijnen daarom bij voorkeur op een laag toerental en laat ze drogen op een hangertje in plaats van in de droger.